Visite

In een Haags bruin café raakte ik maandagavond in gesprek met een bediende van koningin Beatrix. Zijn hoofdtaak is het verzorgen van de visite op paleis Noordeinde. Hij had een loodzware dag achter de rug en was nu zelf toe aan een borrel. Na de val van de regering had hij veel gasten moeten ontvangen vandaag. Zoonlief Willem-Alexander was druk met het aanmoedigen van Olympiërs in Vancouver dus had hij alles alleen moeten doen. Daarnaast had hij ook nog eens te maken met een chagrijnige koningin, omdat die haar welverdiende skivakantie af had moeten breken. Ik besloot de beste man een biertje aan te bieden en vroeg hem naar zijn belevenissen van de dag.

De drukte kwam al vroeg op gang met het bezoek van Jan Peter om half negen. Hij wilde graag anderhalf zoetje in zijn koffie en had ook om een kaakje gevraagd. Bea wist via de Twitter van Maxime Verhagen natuurlijk allang dat de premier zijn ontslag zou komen indienen en probeerde hem nu een beetje te troosten. “Geeft niks hoor Jan Peter, je partijgenoten gunnen je vast een vijfde poging” sprak ze teder tot de aftredend premier. “Maar het is zo oneerlijk majesteit, die ondeugende Wouter doet het allemaal expres”. De bediende vertelde me dat Jan Peter tijdens zijn bezoek tot driemaal toe luid snotterde in zijn lichtgroene CDA-zakdoek.

Iets over tienen arriveerde Wouter Bos bij het paleis. Hij oogde wat vermoeid, maar was in een goed humeur. Wouter werd een koffie verkeerd geserveerd. Beatrix twijfelde of ze hem ook een koekje zou geven en besloot daar nog even mee te wachten. “Ach weet u majesteit, ik werd een beetje duizelig van al dat gedraai en daarom wilde ik nu gewoon eens mijn poot stijf houden. En de miscommunicatie tussen Maxime en mij komt hoofdzakelijk doordat ik hem niet kan verstaan” vertelde Wouter. De bediende vertelde me dat de koningin Wouter  vervolgens een draai om zijn oren gaf en hem verweet dat hij alleen maar de wijsneus uithing zonder echt zijn best te doen”. Na de lunchpauze had de bediende een nogal zenuwachtige André Rouvoet binnengelaten. De vorige keer was hij ook al erg nerveus geweest en had drie keer moeten plassen tijdens zijn bezoek. André vertelde de koningin dat hij nog het meest verbolgen was over het feit dat Jan Peter en Wouter de verjaardag van Eimert van Middelkoop hadden versjteerd. Die had tijdens de laatste ministerraad op appelkruimelvlaai getrakteerd, maar dat werd in de sfeer van cake bij een begrafenis genuttigd. “Lieve André, ik waardeer al je zalvende bemiddelingspogingen enorm, maar trek het alsjeblieft niet teveel aan” sprak Bea hem bemoedigend toe.

Ik vroeg de bediende welke herinnering aan deze dag het meest bij zou blijven. Hij antwoordde dat dat toch wel het bezoek van Mariëtte Hamer moet zijn geweest. Die vertelde Beatrix dat ze afgelopen weekend een ‘Goede Tijden Slechte Tijden-marathon’ had georganiseerd, zodat ze de ellende van vrijdagnacht een beetje van zich af kon zetten. Ik lachte naar de bediende en zei dat ik jaloers was op zijn baan. Ook vroeg ik nog even naar het bezoek van Geert, maar die was nog niet geweest. Hij had gebeld dat hij geen zin had in koffie en liever ’s avonds op visite kwam met een fles champagne om samen met Hare Majesteit een toost uit te brengen. Het was een mooie dag.

\"\"

Duidelijke taal

“Goedenavond meneer Balkenende, fijn dat u weer aan wilt schuiven voor het wekelijkse vraaggesprek.”
“Ook een goedenavond meneer Hagens, ik vind het altijd prettig om hier te mogen zijn.”
“Wilt u een kopje koffie?”
“Grappig dat u dat vraagt. Het is namelijk zo dat ik vaak om deze tijd gebruik maak van een kop vers gezette koffie, maar ik kom er helaas lang niet altijd aan toe. En soms heb ik na een lang debat simpelweg behoefte aan een blikje fris om mijn suikerspiegel op orde te brengen. ”
“Beantwoordt u mijn vraag nu met een ja of een nee?”
“Dat is maar net hoe u het bekijkt. Op een gewone vrijdag, waar er overigens niet zoveel van zijn voor een minister president, kijk ik om 8 uur het Journaal met Bianca en doorgaans drinken we dan koffie. Het was deze week echter zeker geen gewone week, maar nu ik hier zo met u zit, neig ik er toch naar om een kopje koffie te nemen.”
“Mooi, gebruikt u iets in de koffie? “
“U moet u goed beseffen dat er altijd meerdere oogpunten zijn van waaruit een dergelijke vraag kan worden belicht. Het is zo dat het normaliter mijn voorkeur heeft om alleen voor melk in de koffie te kiezen, maar het komt ook voor dat ik in bepaalde situaties kies voor een combinatie van suiker en melk.”
“Duidelijk, beide zaken staan voor u. Om geen kostbare tijd te verliezen wil ik graag door naar de eerste vraag. Wat is de status van het opstellen van een reactie op het rapport van de commissie Davids?”
“Laat ik voorop stellen dat het voor ons allen een roerige tijd is. We hebben te maken met een langdurige economische crisis en daarnaast spelen er tal van zaken die de hoogste aandacht van de regering verdienen. Het rapport waar u op doelt is daar één van en met de coalitiepartners doen we onze best om daar voor alle partijen op een passende wijze op te reageren.”
“Ehh, juist ja. Andere vraag dan maar: bent u voor of tegen verlenging van de Nederlandse missie in Afghanistan?”
“Weet u, ik heb grote bewondering voor de Afghaanse samenleving die voor een groot deel bestaat uit moedige mensen, die uit de grond van hun hart het land weer willen opbouwen. Ik ben zeer trots op de bijdrage die Nederland tot nu toe heeft gehad bij de wederopbouw van het land. Momenteel zijn we in Den Haag hard bezig met nadenken over deze kwestie.”
“Aha. Laatste vraag: vindt de vervolging van de heer Wilders een goede of een slechte zaak?”
“Het is natuurlijk zo dat de heer Wilders vaak een mening verkondigt, die niet strookt met mijn persoonlijke opvattingen. De PVV doet het de laatste maanden erg goed in de peilingen en de zaak tegen de heer Wilders levert hen ook de nodige publiciteit op.”
“Dank voor uw tijd meneer Balkenende, duidelijk verhaal. De kijker is een stuk wijzer geworden over de gang van zaken in politiek Den Haag. Mag ik u een fijn weekend wensen?”
“Doorgaans geniet ik erg van de weekenden zonder verplichtingen, maar vaak is het zo dat de politieke plicht roept en dat gaat dan ten koste van mijn privéleven.”

\"\"

Stank voor dank

Arme, arme Davids. Het zal je maar gebeuren. Veertig jaar trouwe dienst, net een week met pensioen en je wordt gebeld door Jan Peter Balkenende. Of je in plaats van freubelen in je volkstuintje, expedities op de Moezel en kruiswoordpuzzelen nog even een onderzoek wilt uitvoeren. Geen idee wat je met zo’n telefoontje aan moet. Na nóg twee keer gevraagd te hebben wie ik precies aan de lijn heb, zou ik hard de hoorn op de haak gooien en het nummer opgeven bij het bel-me-niet-register. Ik ben daarom ook benieuwd wat er door het hoofd schoot van Willibrord Davids toen hem werd gevraagd onderzoek te doen naar de Nederlandse bijdrage aan de invasie in Irak. Misschien even een vlaag van eergevoel. Heel even. Dat gevoel moet snel plaats gemaakt hebben voor medelijden. Want Willibrord wist ook dat arme JP zich in een hoekje had laten drukken door schreeuwerige oppositieleden en nu wanhopig op zoek was naar iemand die hem met dat onderzoek uit de brand wilde helpen. En als je dan in gedachten die betraande, rooddoorlopen oogjes achter dat brilletje voor je ziet, word je week van binnen en kún je niet anders dan ja zeggen. Rustig vissen en met je vrouw tandemfietsen kan tenslotte altijd nog. Tegen een schamele ambtenarenvergoeding een beetje neuzen in wat oude notulen en een paar stoffige ambtenaren interviewen stelde Davids zijn pensioen even uit. Wel, waarschijnlijk was hij in de situatie van toen en met de kennis van nu liever eerder in het boek ‘Gepensioneerd, wat nu?’ begonnen.

Een heel jaar zwoegen, wroeten en ploeteren. Zo lang heeft de Commissie Davids er over gedaan om een 550 pagina’s tellend boek te schrijven over de besluitvorming tot Nederlandse steun aan de oorlog in Irak. Geen klus waar ik voor warm zou lopen. Ik kan niet anders zeggen dan dat ik diep respect heb voor de commissieleden en hoop dat ze toch ergens voldoening uit hebben kunnen halen. Waar ze het in ieder geval niet uit gekregen zullen hebben is uit de reactie van de opdrachtgever. Na overhandiging van het resultaat van vele uurtjes speur- en schrijfwerk presteerde Jan Peter het om binnen no-time met een conclusie te komen die niet in het rapport stond. Of hij nou niet door het leesgedeelte van zijn bril keek, last had van spontane dyslexie of gewoon niet zijn beste wedstrijd speelde was mij niet duidelijk, maar voor Davids moet het als een vernedering gevoeld hebben. Hij had het allemaal nog wel zo helder en overzichtelijk geformuleerd in het boek! Maar JP interpreteerde de inhoud geheel op de hem zo kenmerkende en onnavolgbare wijze. Nietszeggend en onbegrijpelijk tegelijk. “Welnu, in de positie van toen, met de kennis van nu en met inachtneming van de latere besluitvorming over dit onderwerp denk ik nu nog steeds dat we toen de juiste beslissing hebben genomen.”  Zoiets. Hoe zou Davids ’s avonds naar het Journaal gekeken hebben? Ik denk diep zuchtend en heel, heel vermoeid. Eindelijk echt met pensioen.

\"\"